صورت‌های فلکی اشناترین شکل‌های آسمانی برای ما هستند ، که در طول تاریخ و از مدت‌های پیش همراه قصه ها و افسانه‌ها یاد آور توجه انسان به آسمان بوده اند ، صورت های فلکی در حقیقت به مجموی از ستارگان گفت می شود که ظاهرا در یک محدوده و نزدیک به هم قرار دارند  و در آسمان منظره و شکلی‌ را می سازند که یاد آور  از تمثیل‌ها و شخصیت‌هایی است که به همرهاش اسم و داستان و اسطوره ای نیز روایت می شود ، حال این که این دسته از ستارگان در واقع در فواصلی دور در دل کهکشان گسترده شده اند و دور از یکدییگر در اعماق آسمان می درخشند. صورت‌های فلکی از دیر باز راه گشای مسافران و دریانور دان بوده اند تا مسیر را پیدا کنند و شمال و جنوب را باز یابند و امروز هم با صورت‌های فلکی میشود آسمان را شناخت و از زیباییی‌های آن لذت برد ، اما هیجان شکل دادن و تصویر کردن صورت‌های فلکی که ساخته ی  ذهن  خودتان است چیز  دیگری است پس انجامش دهیم :

کافی‌ است یک نقشهٔ آسمان تهیه کنید که محدوده ی صورت‌های فلکی روی آن مشخص نشده باشد ، بعد هم کمی‌ فراموشی لازم است تا تصورتان از آسمان آشنا و صورت فلکی‌ها و افسانه هایش دور شود  تا قصه ی  تازه ای را در دل آسمان روایت کنید . 

 منابع:

طرح کار متعلق به: خانم سحر رحمانی، http://www.rahmanisahar.blogfa.com

عکس ها گرفته شده توسط : هما ارشاد

مقدمه
در خسوف (ماه گرفتگی) زمین در حرکت مداری خود به دور خورشید سایه‌اش را، که در فضا در سمتی مخالف خورشید ممتد است، به دنبال می‌کشد. سایه زمین به شکل یک مخروط است که قاعده آن مقطع زمین و طول متوسط آن 1،3a80،000 کیلومتر است. طول این سایه ، بر اثر تغییر فاصله زمین از خورشید تا حدود 40000 کیلومتر نسبت به مقدا متوسط تغییر می‌کند. خسوف زمانی اتفاق می‌افتد که ماه وارد مخروط سایه زمین شود.
شرایط وقوع خسوف
وقتی از بالا به دایرة البروج بنگریم به اشتباه گمان می‌کنیم که خسوف باید ماهی یک بار اتفاق افتد. خطای این دید وقتی آشکار می‌شود که از پهلو نگاه کنیم. آنگاه روشن می‌شود که این سه جرم در حقیقت بر یک خط واقع نیستند. ماه در نتیجه میل مدارش با دایرة البروج ، می‌تواند از بالا یا پایین مخروط سایه ، به فاصله‌ای که حداکثر 32،000 کیلومتر می‌شود بگذرد. برای اینکه خسوف برقرار باشد واقع شود باید دو شرط مهم زیر همزمان با یکدیگر برقرار باشند:

خورشید ، زمین و ماه ، باید بر خطی مستقیم واقع باشند یعنی ماه به حالت بدر از زمین دیده شود. این واقعه ماهی یک بار روی می‌دهد.ماه در حرکت مداریش باید در حال عبور از دایرة البروج ، یعنی در یکی از عقده‌ها باشد.بیشتر دیده شد که کره ماه نیمی از ماه را در زیر صفحه دایرة البروج به سر می‌آورد و نیم دیگر را بالای آن. دو نقطه‌ای که در آنها ماه صفحه دایرة البروج را قطع می‌کند عقدتین نامیده می‌شود: یکی از این دو عقده رأس (گره شمالی) است و دیگری عقده ذنب (گره جنوبی). خط واصل این دو نقطه را خط عقده‌ها یا خط گره‌ها نامند.
مدت خسوف
مدت دوام خسوف نسبتا زیاد است، زیرا قطر مخروط سایه زمین در نقطه‌ای که ماه از آن می‌گذرد، در حدود 9،200 کیلومتر است. اگر ماه مخروط را بطور مرکزی قطع کند، نزدیک به دو ساعت در خسوف کامل خواهد بود، زیرا قطر ماه در حدود 3،500 کیلومتر و سرعت متوسط آن 3،200 کیلومتر در ساعت است. سایه زمین ماه را کاملا تاریک نمی‌کند. حتی وقتی که خسوف کامل باشد ماه کاملا مرئی است، ولی رنگ سرخ بی فروغی جای درخشش عادی آنرا می‌گیرد. این فروغ مختصر معمول نور آفتابی است که از جو زمین به داخل مخروط سایه شکسته شده است. اجزای آبی و بنفش نور آفتاب بر اثر پراکندن در جو زمین ،‌ حذف شده‌اند و مولفه‌های سرخ نورند که قرص ماه را اندکی روشن می‌کنند.

خسوف جزئی
در خسوف جزئی فقط قسمتی از ماه از میان مخروط سایه می‌گذرد. به این ترتیب بریدگی تاریکی در ماه تمام ، در بخش شمالی آن و یا در بخش جنوبی ، پدیدار می‌شود. البته خسوفهای جزئی هم بعد و هم پیش از خسوف کلی نیز واقع می‌شوند. در حدود نیم ساعت طول می‌کشد تا ماه کاملا وارد سایه شود و مدت مشابهی نیز لازم است تا کاملا از سایه بدر آید.

دنباله خسوفها
خسوفها به ترتیب و در دنباله‌هایی چند روی می‌دهند. یک دنباله کامل که شامل 48 یا 49 خسوف می‌شود، حدود 865 سال طول می‌کشد. فاصله زمانی بین دو خسوف متوالی در یک دنباله ..33/6،585 روز است. خسوفهای متوالی شباهت زیادی باهم دارند که دال بر عضویتشان در یک دنباله است. روش بدست آوردن عدد..33/6،585 روز بدین قرار است:

برای آنکه خسوفی تکرار گردد:
ماه باید در حالت بدر باشد. این وضعیت هر 53059/29 روز یکبار تکرار می شود.خورشید باید نسبت به عقده‌ها در همان مکان قبلی باشد، و این هر 6201/346 روز تکرار می‌گردد.کوچکترین مضرب مشترک این اعداد 6،585 است، یعنی هر 6،585 روز ماه ، زمین و خورشید وضعیت خسوف قبلی را تکرار می‌کنند. فاصله زمانی ..33/6585 روز به یک ساروس موسوم است که در زبان بابلی قدیم به معنی تکرار است.

 چگونه از ماه گرفتگی عکاسی و فیلمبرداری کنیم ؟

 تصوير برداري از ماه گرفتگی،همواره یکی از فعالیتهای لذت بخش علاقمندان به آسمان است.از آغاز تا پایان ماه گرفتگی،تغییرات زیادی در روشنایی ماه بوجود می آید بطوریکه قدر ظاهری آن از منفی 12.7 قبل از گرفت،به حدود مثبت 4 کاهش می یابد.به همین دلیل،اطلاع از نوع دوربین،نوع فیلم و زمان نوردهی در مراحل مختلف ماه گرفتگی،الزامی است.

·                 انتخاب دوربین

تقریبا از هر نوع دوربین،به غیر از دوربین های تمام خودکار را  می توان برای عکسبرداری از ماه گرفتگی كامل استفاده کرد. هر چند با دوربين هاي تمام خودكار هم ميتوان عكسهايي مناسب از ماه گرفته گرفت.  بیشتر عکاسان آسمان شب از دوربینهای تک لنزی بازتابی(موسوم به SLR) 35 میلیمتری آنالوگ و ديجيتال استفاده می کنند. (از نوع موجود در بازار های ایران میتوان به - زنیت - کانن - نیکون - المپوس - پراکتیکا - کونیکا و ... نام برد.)

نوع لنز بکار رفته نیز اهمیت بسیاری دارد.برای این کار می توان از لنزهای تله فوتو(telephoto) و یا تلسکوپ استفاده کرد.اگر لنز تله فوتوی 400 میلیمتری را بر روی یک دوربین 35 میلیمتری ببندیم،مثل این است که با یک دوربین دوچشمی با بزرگنمایی 7 برابر به ماه نگاه کنیم.ترکیب فوق،کوتاهترین فاصله کانونی مناسب برای ثبت جزئیات قابل توجه و قابل مشاهده بر روی ماه را بدست می دهد. حتی با لنزهای معمولی یا لنزهای با میدان دید وسیع(wide angle) که بین 18 تا 55 میلیمتر باشند نیز می توان تصاویر زیبایی از ماه گرفتگی بدست آورد؛بویژه در صورتیکه بخواهیم ستاره ها و سیاره های اطراف ماه همراه با مناظر زمینی - طبیعت و بنا هاي مسكوني-تاريخي نیز در ثبت شوند..از لنزهای 18 تا 55 میلیمتر یرای گرفتن تصاویر ترکیبی از کلیه مراحل گرفت ماه نیز می توان بهره برد. به کمک لنزهای تله فوتوی متوسط(100 تا 500 میلیمتر)می توان دنباله ای از سایه زمین بر روی ماه را با چند نوردهی مختلف بر روی یک فریم(frame) از فیلم عکاسی ثبت کرد.البته برای گرفتن این تصاویر،باید دوربین عکاسی را بر روی تلسکوپی که مجهز به موتور چرخشی است قرار داد تا مسیر حرکت ماه در آسمان را دنبال کند.

·                 انتخاب فیلم عکاسی

برای عکسبرداری از ماه در مواقع غیر گرفت،تقریبا از هر نوع فیلم عکاسی با حساسیتهای مختلف می توان استفاده کرد ولی برای ماه گرفتگی،شرایط کاملا فرق می کند.برای این کار باید از فیلمهای با سرعت بالا(ISO 400 یا بالاتر)استفاده کرد،مگر اینکه از یک تلسکوپ موتوردار استفاده شود.مزیت فیلمهای با حساسیت بالا این است که زمان نوردهی را کاهش می دهند و در نتیجه،میزان کشیدگی تصویر ماه(بعلت چرخش زمین بدور خود) کم می شود.فیلم اسلاید(positive) و یا فیلم چاپی معمولی(negative)،هر یک معایب و محاسن خاص خود را دارند.فیلم اسلاید نیازی به چاپ ندارد ولی فیلمهای چاپی،در هنگام چاپ باعث ایجاد خطاهای زیاد در تصویر گرفته شده می شوند.

·                 مدت زمان نوردهی

 عواملی نظیر وضعیت آسمان محل،ارتفاع ماه در آسمان و میزان تیرگی سایه زمین بر روی سطح ماه،تعیین "دقیق" مدت زمان نوردهی را غیر ممکن می سازد.با این وجود،با استفاده از جدول زیر می توان با توجه به حساسیت فیلم و نسبت کانونی دوربین(عدد f)،زمان نوردهی لازم در مراحل مختلف گرفت را بدست آورد.مثلا با توجه به این جدول،برای عکسبرداری از ماه در هنگام گرفت کامل،با دوربینی با نسبت کانونی 8(f/8) و فیلم يا حساست ISO 400،زمان نوردهی مناسب 15 ثانیه است.چنانچه نسبت کانونی دوربین شما در جدول زیر موجود نیست،عددی را انتخاب کنید که کمترین اختلاف را با نسبت کانونی مورد استفاده دارد.

•  دوربین های دیجیتال
  تقریبا با اکثر دوربینهای دیجیتال موجود در بازار میتوان از این پدیده زیبا تصویر گرفت. کافی است دوربین شما در حالت فاصله بی نهایت قرار گیرد. و آن را روی عکاسی شب تنظیم کنید . و همچنین آن را روی سه پایه یا محلی که لرزشی نداشته باشد نگه دارید. و سپس نوردهی نمایید. ولی برای ثبت تصاویر با کیفت بالا بهتر است که از دوربینهای دیجیتال مناسبتر و پیشرفته تری استفاده کرد. بهتر است میزان حساسیت را در زمان ماه گرفتگی جزیی 100 و در زمان ماه گرفتگی کلی روی 400 تنظیم کنید. نوردهي براي دوربين هاي ديجيتال معمولي خودكار در زمان خسوف جزيي ميتواند توسط خود دوربين و در حال خودكار تنظيم شود و نيازي نيست تا تنظيمات خاصي انجام دهيد. در زماني كه ماه به صورت كامل تاريك شد و ماه گرفتگي كامل اغاز ميشود علاوه بر تغيير حساسيت (iso يا asa ) به حساست هاي بالتر نوردهي را نيز بايد افزايش دهيد. در اكثر دوربين هاي ديجيتال خودكار ميتوان اين كار را در بخش تنظيمات عكس انجام داد.حداكثر نوردهي در اين دوربين ها معمولا بين 5 تا 15 ثانيه است. اما هميشه نميتوان اين حداكثر را به كار برد. به دليل حركت وضعي زمين كه حركت ظاهري اسمان را در بر دارد شما درمحدوده اي خاص ميتوانيد از نوردهي هاي چند ثانيه اي استفاده كنيد. يعني اگر اين نوردهي بيشتر از زماني خاص شد ماه و ساير اجرام اسمان به صورت نقاط كنار هم و خطوط مدوري روي فيلم يا دوربينتان ثبت ميشوند. اين بسته به نوع لنزتان و بزرگنمايي ايجاد شده دارد. لنز وايد امكان نوردهي بيشتري را به شما ميدهد و لنزهاي نرمال و تله اين زمان را كاهش خواهد داد.

حداكثر نوردهي تقريبي براي چند لنز وايد نرما و تله به اين صورت خواهد بود  :

وايد 18 تا  28 35 ثانيه

لنز نرمال 50 و 55 ميليمتري 25 ثانيه

لنز هاي تله 70 تا 110   12 ثانيه

و ....

البته در دوربين هاي خودكار شما با Zoom و قدرت بزرگنمايي سروكار داريد كه بين 2 تا 12 متغير است. اين همان وضعيت استفاده از تله را برايتان به وجود مياورد. 

حداكثر نوردهي تقريبي براي Zoom هاي مختلف نيز به اين شرح است :

زوم 2 و 3 حداكثر نوردهي : 12 ثانيه

زوم 4 تا 6 حداكثر نوردهي 8 ثانيه

زوم 8 تا 10 حداكثر نوردهي 4 ثانيه

زوم 12 حداكثر 3 ثانيه

تركيب استفاده از دوربين هاي ديجيتال SLR كه به وسيله رابط به تلسكوپ متصل شده اند و نماي نزديكي كه تلسكوپ ايجاد ميكند ميتواند تصاوير فوق العاده زيبا و شفافي را برايتان ايجاد كند.

در اين حالت بسته به نوع تلسكوپ و بزرگنمايي حاصل ميتوانيد نوردهي هاي مختلفي را امتحان كنيد. در نظر داشته باشيد در تلسكوپ حركت ظاهري اسمان به سبب بزرگنمايي زياد بسيار سريع تر است و اگر تلسكوپ شما موتور دار نيست نوردهي شما محدود به ثانيه خواهد بود. به طور مثال تلسكوپي با طول كانون 1000 ميليمتر حداكثر ميتواند تا 2 ثانيه نوردهي را بدون موتور ردياب انجام دهد.

در صورت وجود موتور ردياب اين نوردهي در ماه گرفتگي كامل تا چند ده ثانيه امكان افزايش خواهد داشد.

• بر طرف كردن نويز در عكاسي ديجيتال
• در زمان استفاده طولاني مدت از دوربين هاي ديجيتال معمولا نويز هاي تصويري ايجاد ميشوند كه باتوجه به موضوع عكاسي كه شب واقع ميشود و طول مدت زمان نوردهي كه معمولا چند ثانيه است بيشتر هم خواهد بود.در اكثر دوربين هاي حرفه و نيمه حرفه اي گزينه اي در منوي تعيين حساست دوربين وجود دارد كه به Noise Reduction - كاهش دهنده نويز معروف است. با فعال كردن اين گزينه ميتوانيد ايجاد نويز كه به سبب نوردهي بالا به وجود ميايد را كاهش دهيد. پس از عكاسي نيز امكان بر طرف كردن نويز در نرم افزارهاي پردازش تصوير وجود دارد.

·        فیلم برداری از خسوف

برای فیلم برداری دوربینهای هندی کم کار را بسیار ساده وراحت کرده اند. یک سه پایه برای نگه داشتن دوربین و استفاده از زوم اپتیک دوربین. اگر از زوم دیجیتال استفاده شود ممکن است کیفیت تصویر ماه کمی پایین تر آمده و تصویر مطلوب حاصل نشود. این تنظیمات برای زمان خسوف جزیی توسط دورین به صورت خودکار انجام میشود. در این حالت میتوان نور ورودی را نیز کاهش داد تا سطح ماه نیز در تصویر ثبت شود. زمانی که ماه به صورت کامل گرفت میتوانید نور ورودی دوربین را بیشتر نمایید تا جبران کم نور شده سطح ماه در آن جبران و رنگ قرمز ماه در این حالت روی فیلم ثبت شود.

•  سه پايه

  استفاده از سه پايه براي بر طرف كردن لرزش نيز به شما كمك خواهد كرد تا تصاوير شفاف و زيبايي از اين پديده به تصوير بكشيد.

• انتخاب سو‍ژه

علاوه بر عكاسي نماي نزديك از ماه گرفتگي ميتوانيد مناظر زميني را نيز همراه با آن ثبت كنيد. استفاده از لنزهاي وايد را براي ثبت زيباتر صحنه هاي زميني نظير مناظر طبيعي - اماكن تاريخي و .... به شما توصيه ميكنيم.

منابع:

www.parssky .co

 D:\homa\astronomy\new things\Parssky_com Astronomy Articles - مقالات ستاره شناسی __ ماه گرفتگي و عكاسي از آن.htm

به نام خدا

      گرد آورنده :    هما ارشاد

چکیده :

   در این مقاله قصد بر ارائه چند پروژه کوتاه رصدی برای منجمان آماتور است .

1-   تعیین جرم مشتری به وسیله اقمار ش

2-   به دست آوردن فاصله زحل از روی سایه ی حلقه هایش

3-   تعیین سرعت نور به روش رومر

4-   چند راه برای به دست آوردن شعاع زمین

5-   ساخت گردونه آسمان

برای انجام پروژه های معرفی شده ، متن مقاله به توضیح کامل آنها پرداخته است .

مقدمه :

پروژه های رصدی از جمله کارهایی است که در زمینه فعالیت های منجمان آماتور قرار دارد و از این رو منجمان آماتور - این راصدان آسمان شب – با انجام دادن پروژه های کوچک و کاربردی می توانند گامی برای شروع بردارند .

از جمله این پروژه ها می توان تعیین جرم مشتری به وسیله اقمار ش تعیین فاصله زحل توسط سایه ی آن روی حلقه و .... را نام برد .

ارائه این پروژه های رصدی کوتاه در قالب یک مقاله آموزشی می تواند راه کار خوبی برای آشنایی دادن منجمان آماتور با چگونگی رصد و انجام مراحل مختلف آن باشد .( بدین جهت ما اقدام به انجام این عمل نمودیم )

از دیگر راه کارهای خلاقانه آموزشی در زمینه آشنایی با آسمان را می توان تقسیم بندی ستارگان آسمان به شکل صور فلکی دلخواه و ساختن اسطوره هایی برای آنها  دانست.        می توان با ارائه این نقشه ی  جدید از آسمان  به شکل یک گردونه ، صور فلکی جدید را در طول شب پیدا کرده  و اسطوره های ساختگی آنان را یاد آوری نمود .

     متن مقاله :

   تعیین جرم مشتری به وسیله اقمارش :    مشتری بزرگترین سیاره منظومه خورشیدی ماست که با فاصله چندین واحد نجومی از خورشید به دور آن بر می گردد .

جرم مشتری درصد بزرگی از جرم سیارات منظومه شمسی را در بر می گیرد و راههای بسیاری نیز برای تعیین جرم آن وجود دارد که از آن جمله می توان تعیین جرم مشتری به وسیله اقمارش را نام برد .

در این روش با رصد در طی یک شب و دقت در در انداز گیری و تعیین فاصله اقمار مشتری از آن می توان با کمک گرفتن از فرمول های ساده جرم این سیاره غول پیکر را به دست آورد .

در یک شب رصدی اگر با کوچکترین ابزار اپتیکی که در اختیار دارید به سمت مشتری نشانه روید ، می توانید اقمار گالیله ای آن را مشاهده کنید .

اگر در طول شب یکی از اقمار مشتری را مد نظر بگیرد و در فواصل زمانی معین به طور مداوم آن را رصد کنید می توانید با عکس برداری در هر فاصله زمانی و یا با طرح زدن از موقعیت قمر و مشتری نسبت به یکدیگر فاصله ظاهری این دو جرم را به دست آورید ( دقت کنید فاصله مرکز به مرکز ) بعد از سپری کردن شب رصدی با بررسی عکس ها و یا طرح هایی که از آسمان در اختیار دارید و با به دست آوردن فاصله ظاهری قمر مشتری در تمام فواصل زمانی تعیین مقیاس نقشه و یا طرح خود به کارتان ادامه دهید و با در دست داشتن این اطلاعات فاصله حقیقی قمر تا مشتری را در هر بازه ی زمانی حساب کنید ، بعد از آن با کمک گرفتن از برنامه هایی مانند Excel و با کشیدن نمودار تعیین کنید که در چه بازه زمانی مشتری و قمر بیشترین فاصله را داشته اند .

با به دست آوردن این کمیت و با استفاده از قانون سوم کپلر می توانیم دوره تناوب قمر را حساب کنیم . P^2=a^3 در این روش فاصله بر حسب واحد نجومی (Au) می باشد که به همین دلیل شعاع مدار را به کسری از واحد نجومی تبدیل می کنیم و با قرار دادن اعداد در فرم نیوتونی قانون سوم کپلر جرم جسم مرکزی که همان مشتری است را حساب می کنیم .

بعد از انجام دادن این مراحل می توانیم با مقایسه حاصل به دست آمده با مقادیر اندازه گیری شده و معتبر درصد خطای کار خود را به وسیله این فرمول حساب کنیم و در صورت اختلافات فاحش صرف نظر از مشکلات محاسباتی به دنبال اشکال کار بگردیم .     

مقیاس : 10^10* 2029

   بر اساس نمودار بالا در بین زمان 7 و 8 قمر یو دورترین فاصله را داشته است . و بر اساس مقیاس طر هایمان از مشتری  این فاصله 4.3510*10^10 می باشد.  بر اساس  آنچه در توضیح  بالا گفته شد   جرم مشتری به مقدار26^10*5.91  به دست آمد .

  به دست آوردن سرعت نور به روش رومر :

در این روش نیز برای به دست آوردن سرعت نور از مشتری کمک می گیریم .

اگر حرکت اقمار مشتری به دور آن را به صورت منظم مد نظر بگیریم می توانیم حساب کنیم که در زمان های مشخص گرفت هایی بین مشتری و اقمار آن رخ می دهد ، در این صورت اگر یکی از اقمار مشتری را به صورت خاص دنبال کنیم در یک بازه زمانی ( که نسبتا طولانی است ) می توانیم لحظات گرفتگی را پیش بینی کنیم . در این میان نکته مهم   جا به جایی زمین در مدارش نسبت به مشتری است که فاصله را دور تر و یا نزدیک تر می کند ( به اندازه نیمه قطر اطول مدار زمین ) همین مسئله سبب می شود که نور دیر تر و یا زودتر به زمین برسد و یک اختلاف زمانی بین لحظه ای که ما برای شروع و یا پایان گرفت پیش بینی کرده ایم به وجود می آید . به دلیل طولانی بودن مدت زمان لازم برای انجام این پروژه ی رصدی می توانیم از دیتاهای اعلام شده استفاده کنیم و با استفاده از فرمول ساده ی

V=d/t سرعت نور را حساب کنیم.

299330000/1000=299330km/s(نیم قطر اطول زمین )

تعیین فاصله ی زحل از زمین به وسیله ی سایه ی آن روی حلقه هایش:

زحل این زیباترین سیاره منظومه شمسی در مقام ششمین سیاره به دور خورشید می گردد و جذابیت مسحور کننده ی خود را نمایان می سازد . به این جهت این سیاره از دیر باز از اهمیت خاصی برخوردار بوده و مورد توجه قرار می گرفته است .

فاصله ی هر سیاره از زمین یکی از شاخصه های مورد توجه هر جرم سماوی می باشد که در مورد زحل نیز به همین منوال است .

یکی از راههای ساده ی به دست آوردن فاصله ی زحل از زمین استفاده از سایه ی آن روی حلقه هایش می باشد .

در این روش در یک شب می توانیم با رصد زحل به وسیله یک تلسکوپ و عکاسی و یا به وسیله طرح زدن از آن طول ظاهری سایه ی روی حلقه ها را تعیین کنیم.

از آن جایی که تهیه این تلسکوپ ممکن است برای تمام منجمان آماتور مقدور نباشد ، می توان از عکس هایی که در تاریخ های مشخص از زحل گرفته شده است استفاده کرد و طول ظاهری سایه را حساب نمود .در این حالت ما در فرض مسئله ی مطرح شده طول شعاع زحل و شعاع زحل به علاوه طول حلقه های آن را داریم و همچنین فاصله ی زحل تا خورشید و زمین تا خورشید را نیز در دست داریم و با داشتن تاریخ عکس و یا طرحی که از زحل در اختیار داریم می توانیم به وسیله ی نرم افزارهایی مانند starry night” “ جدایی زاویه ای زمین و زحل را حساب کنیم و با داشتن این اطلاعات به راحتی می توانیم فاصله ی زحل تا زمین را حساب کنیم .

ما بر اساس عکسی که در تاریخ 28.1.1999 گرفته شده بود و جدایی زاویه ای 78.9 را نشان می داد توانستیم  فاصله ی زمین تا زحل را 9^10*3.7  به دست بیا وریم  .

 به دست آوردن شعاع زمین :

به دست آوردن شعاع زمین از راههای مختلف بعد از ثابت شدن گرد بودن زمین ، حساب کردن دقیق مقدار شعاع زمین یکی از کارهای اساسی و مهمی بود که تقریبا هر کسی اقدام به انجام آن می کرد و گاهی اوقات راهی بود که به یک باره کروی بودن زمین را اثبات می کرد و شعاع آن را نیز به دست می آورد .

یک روش ساده برای به دست آوردن شعاع زمین ، استفاده از تفاوت زمان غروب یا طلوع خورشید در ارتفاع های مختلف است . به این صورت که به فرض شما در کنار ساحل   نشسته اید و در ارتفاع صفر نظاره گر غروب خورشید هستید بعد از رویت غروب بالاترین قسمت خورشید بلند می شوید و می ایستید در این حالت به طور متوسط 1/7m جا  به جایی ارتفاع داشته اید و در این حین شما هنوز خورشید را می بینید تا زمانی که دوباره بالاترین ناحیه آن ناپدید شود .

اگر بین این دو لحظه که غروب را مشاهده کرده اید یک زمان سنجی ساده را انجام داده باشید می توانید به راحتی شعاع زمین را حساب کنید .

360     24                                                                                          

            X         11.01"                X=0.04625

R=h cosX/1- cosX = 5.2*10^6

برای دقت بالا تر در بدست آوردن پاسخ می توانیم از نجوم کرو ی و مثلث کروی استفاده کرده  و مسئله را حل  کنیم  .                                                                             

صور فلکی :

صورت های فلکی از جمله قدیمی ترین نمادهای نجومی بشری اند که همراه با اسطوره هایشان تا به امروز به جا مانده اند .

حال اگر ما در یک شب به آسمان نگاه کنیم و صور فلکی را تصور کنیم که تا کنون وجود نداشته اندو برای آنها اسطوره هایی را در نظر بگیریم قادریم آسمان را آن گونه که خودمان می خواهیم تقسیم بندی کنیم . این یکی از پروژه هایی است که ما در طی این تابستان برای انجام آن کوشش نمودیم . در پایان این مراحل می توانیم با ساخت یک گردونه آسمان ، صور فلکی خود را به دیگران نیز معرفی کنیم .   در پی رو این ایده ی جذاب برای آشنایی بیشتر با آسمان ما با ساخت طرح ها ی مختلفی مثل سالن اپرا  داستان هری پاتر و.... خود نیز گردونه هایی از نقشه ی جدید  آسمان را تهیه کردیم .  

منبع :  

www.skyandtesope.com

Google image search

نجوم دینامیکی/رابرت تی.دیکسون / مرکز نشر دانشگاهی

به نام خدا

ثبت و تحلیل بارش شهابی

مقدمه:

   بارش های شهابی از جمله مشهورترین پدیده های رصدی اند که به دلیل نزدیک بودن شهاب ها به زمین وسهولت به دست آوردن اطلاعاتی چون:وضعیت حرکت زمین،تراکم توده های غباری و ...از رصدشان در بین منجملن آماتور حائز اهمیتند.بنابر این گروه نجوم دبیرستان فرزانگان تهران به ثبت بارش شهابی اسدی اقدام نمود.

********

   اگر در یک شب،تعداد شهاب هایی که از یک مقصد مشخص(نقطه ای خاص)از آسمان می آیند به تعداد قابل توجهی برسد،مگوییم که بارش شهابی رخ داده است.

   علت رخ دادن بارش شهابی ،عبور زمین از نقطه ای خاص از مدارش است که در اثر این گذر برخوردی بین جو زمین و ذرات سرگردان خارج از جو در مدار زمین،که عمدتا باقی مانده ی دنباله دار ها هستند،رخ می دهد.این برخورد،باعث سوختن ویونیزه شدن این اجرام و ایجاد خطی نورانی در آسمان می شود.

   ذرات پدیدآورنده ی بارش شهابی تقریبا با سرعتی یکسان و در خط هایی موازی وارد جو می شوند وعمل سوختن و یونیزه شدن عموما در ارتفاع 80 تا 120 کیلو متری بالای سطح زمین رخ می دهد.و چون این فاصله از دید ناظر زمینی فاصله ی زیادی است،به دلیل پرسپکتیو،به نظر می رسد که شهاب ها از یک نقطه می آیند که به این نقطه کانون بارش می گویند.

   کانون بارش به اسم صورت فلکی ای که در آن قرار دارد نام می گیرد.مثل کانون بارش شهابی برساووشی یا اسدی و ...!

عکسها گرفته شده توسط سحر شیرانی

به نام خدا

ماه شناسی –کشف و بررسی گنبد های سطح ماه  

گرد آورنده :    هما ارشاد – گروه نجوم دبیرستان فرزانگان تهران  ( فرس )

گزارش کار گاه علوم 86 :

در  پی رو بر گزاری سالانه ی کارگاه علوم دبیرستان فرزانگان تهران برای دانش آموزان  پایه ی دوم  دبیرستان در سال 86 هم طبق روال معمول  همه ی گروه های مدرسه  شروع به فعالیت کردند برای کارگاهی هر چه بهتر ؛ و گروه فرس هم از این قاعده مثتثنی نود و کار را آغاز کرد و در قالب 1  سمینار و 8 پروژه برای سه روزهی کار گاه علوم شروع به کار کرد . کار گاه  علوم که نتجیه ی بر گزاری یک نیمسال تحصیلی کلاس های پژوهشی است امسال از قوت خاصی بر خور دار بود .

در ابن میان گروه نجوم با ارائه ی سمیناری با عنوان بناهای نجومی و 8 پروژه با عنوانین : اندازه گیری فاصله از روش پارالاکس  ، ساخت گردونه ی آسمان ، کهکشان ها ، خو شه های کروی ، روش های قبله یابی و تصحیح قبلهی مساجد ، ساخت تاریکی سنج ، بنای نجومی و بارش شهابی (اسدی) هم حضوری پر رنگ داشت.

گزار ش بارش شهابی  اسدی :

گوه نجوم فرس برای انجام پروژه ی رصد و ثبت بارش های از تابستان 86 فعالیت خود را آغاز را کرده و بعد از رصد بارش شهابی برساووشی برای ثبت دوباره ی یکی دیگر از بارش های مهم سال راهی قصر بهرام شد و در تاریخ 28 آبن ماه بعد از یک شب رصدی به تهران آمد و با تحلیل داده های رصدی به نتیجه ای قابل قبول رسید و برای ارائه ی پرو ژه در کار گاه علوم 86 اقدام نمود.(متن کامل گزارش،در ادامه موجود می باشد.)